لوایح , عین القضات همدانی ( 2 )

آبگینه ساری: فصل: هر چیز که هست او را قبله ایست و روی او یا از راه صورت یا از راه معنی بدان قبله است مگر عشق بی روی که او ماحی قلبهاست گاه گاه عشق را در بوتۀ ابتلا بکلی بگدازد و از وجود او بپردازد و روی بعالم بیجهات محبوب آرد و از اینجا گفته اند:

چون قبله بجز جمال محبوب نبود
        عشق آمد و محو کرد هر قبله که بود

٭٭٭

فصل: تا عاشق را در عالم صورت و عالم معنی قبلۀ بود بجز جمال معشوق صادق نبود بلکه اگر باختیار روی بقبله آرد مشرک بود. شیخ ابوسعید ابوالخیر قَدّس اللّهُ روحَهُ بر سر روضۀ پیر خود ابوالفضل حسن سرخسی قُدِّسَ سِرُّه که مقتدای او بود در طریقت بجمال ذوالجلال مکاشف شد روی دل بحضرت بی جهت او آورد گفت:

ظاهر شده است اینجا معدن جود و کرم
        قبلۀ ما روی دوست قبلۀ هر کس حرم
٭٭٭

فصل: اگر این معنی در بتکده روی نماید روی به بت باید آورد و زنّار  گاه‌گاه بر میان وقت باید بست و از غم برست و بیقین باید دانست که عاشق گرانمایۀ سبک رو را هر چیز که جز معشوقست حجاب راه معشوقست:

کعبه و بتخانه حجابند و بس
قبله بدل گشت درین ره مرا
        روی دلم سوی رخ یار کو
خیز بگو قبلۀ کفار کو

ای عزیز چون خطاب مستطاب جاءَ الحقُّ وَ زَهَقَ الباطِل وارد گشت بتان مکه از لذت بشارت ظهور نور حق در روی افتادند خَرّوا له سَجَّدا..

تا قبلۀ عشاق جهان روی تو شد
چوگان سر زلف تو رهبان چو بدید
        روی بت و بتگران همه سوی تو شد

انگشت بر آورد و یکی گوی تو شد

ابوالمعالی عبداللّه بن محمدبن علی بن الحسن بن علی میانجی
مطالب مرتبط :

لوایح عین القضات همدانی ( 1 ) 

لوایح عین القضات همدانی ( 3 ) 

کتب قدیمی
معشوقه ها
زندگی بی تناسب با فهم
مشاهیر